Trekkinge Çıkmadan Bu Terimlere Mutlaka Bakın!

Korniş mi? O  da nedir? Alışkın olmadığınız doğa yürüyüşü terimleri mi var? Dağda doğa yürüyüşüyle ilgili terimlerin anlamlarını, bir sonraki yürüyüşünüzde daha rahat anlaşmanız için size açıklıyoruz:

DAĞ TERİMLERİ

Dağ Topografisi

– Nivelman: Bu terim 2 nokta arasındaki yükseklik farkını belirtmek için kullanılır. Günümüzde çok sık kullanılan bir terim olmasa da tanımakta fayda var.

– Enkesit: Nivelman ile karıştırılmaması gerekir. Enkesit, bir dikey tabakanın eğimini belirtmektedir. Zemin ile tabakanın açısı, dar açı ise enkesitten bahsederiz.

– Bakı ve Dulda: Bakı, bir dağın veya tepenin yıl boyunca sürekli güneş alan tarafıdır. Kuzey yarım kürede bu yön her zaman güney yüzüdür. Dulda ise bu yönün tam tersidir.

– Yamaç ve akışaşağı: Yamaç tarafı ve akışaşağı, yön bulmada sık kullanılan terimlerdendir. Örneğin bir boğazda veya vadide yürürken, yükseltinin arttığı taraf için “yamaç” veya “yamaç tarafı”, yükseltinin azaldığı taraf için ise “akışaşağı” terimlerini kullanabilirsiniz.

– Buzkar: Buzkar, izole kalmış sert karlardır. (Bu karları yaz aylarında bile görebiliriz). Buzkarlar genelde az güneş alan yerlerde görülürler. Kalıcı karlar ile karıştırılmamalıdır.

– Kalıcı kar: Bu fenomen, kar yağışı alan periyodun, almadığı periyoddan uzun olduğu dağlık alanlarda görülür. Farklı etmenlerin (güneş alma, atmosfer basıncı v.b.) birleşmesiyle oluşurlar. Büyük çoğunlukla dağların zirvesinde bulunan kar şeklinde olurlar. Bu karlar gerçekte sonsuza dek kalıcı değillerdir çünkü sürekli yenilenirler!

– Buzul: Buzul kütlesi, kar tabakalarının akümülasyonu sonucunda oluşur. Buzullar bir kaç bölümden oluşurlar: Rimaye, Buzultaş (moren), serak v.b.

– Rimaye  veya rotür: Buzulun kendisini çevreden  ayıran çatlaklardır. Buzul ile kar (veya buz) katmanını ayıran çatlaklara rimaye; buzul ile kayalık katmanı ayıran çatlaklarda ise rotürden bahsederiz. Bu çatlak türü buzul hareketlerine neden olur.

– Moren: Moren, buzulun hareketi ile taşınan taş, kaya ve çakıl kütlesine denir.

– Serak: Kısmi olarak buzuldan ayrılmış buz blokaları. Seraklar, buzulun hareket eksenindeki eğim ve kırıklar yüzünden oluşurlar.

– Oluk: Kırılgan ve dar kar veya buz kulvarları; genelde dihedrallerde (2 kaya bloğunun dar açı oluşturduğu yerlere, dihedral adı verilir) bulunur.

– Sirk: Dairesel veya yarı-dairesel şekle sahip tepelere verilen addır. Bu şekiller genelde, eski buzulların veya volkanik aktivitelerin etkisiyle oluşur ve erezyonlara yol açabilirler.

– Korniş: Dağ sırtında, rüzgar ile biriken kara verilen addır. Bu yapı, sırtın çizgisini geçen kar balkonları oluşturur; belli mevsimlerde düşme ihtimali büyük tehlikeler oluşturabilir.

– Pul: Bir kaya bloğundan ayrılmış katmandır. Genelde çatlakların oluşumunu sağlar.

– Lapya: Kalker taşlarda görülen jeolojik oluşumlardır. Yağmur suyunun taşları aşındırması ile ortaya çıkarlar. Bu yapılar yürüyüş sırasında tehlikeli olabilir, çünkü heterojen bir yapıya sahiptir. (delik ve çukurlara rastlanır.) Kışları ise bu yapıların olduğu zeminlerden kaçınmak gerekir; mevcut çukurlar kar yüzünden görünmediği için yürüyüşlerde büyük tehlike oluşturur.

Dağda yapılabilecek etkinlikler

– Kaya tırmanışı: Kayalık yüzeylerde yapılan tırmanıştır. Doğa yürüyüşünde, ellerin kullanımını gerektiren geçişlere “kaya geçişi” adı verilir.

– Bivak: Açık havada, geçici kamp yapmaktır. Bivak, akşam kampı alanını hazırlayıp, ertesi sabah gün doğuşunda ayrılmayı içerir. Tırmanışlarda, zaman kazanmak adına çadır kullanmadan sadece tırmanış ekipmanı ve bivak torbası ile bivaklanabilir.

– Trekking: Birkaç gün süren doğa yürüyüşüdür. Geceleri bivaklanabilir veya çadır kurulabilir.

Dağda karşılaşabileceğiniz sağlık sorunları

– Dağ hastalığı: Yüksek irtifada tam aklimatizasyon yapılmamasından kaynakladır. Belirtileri; baş ağrısı, uykusuzluk, farklı yoğunlukta ödemler ve bulantıdır. Yüksek irtifada, şehir ile ulaşım olmadığı zamanlarda çok tehlikeli olabilir.


One thought on “Trekkinge Çıkmadan Bu Terimlere Mutlaka Bakın!

  1. Merhaba doğa severler.Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim. Bende doğa yürüyüşüne eşimle katılmak istiyorum. Ama bu konuda deneyim edinmek istiyoruz.Yardımcı olursanız sevinirim.Sevgiler..

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s