Bir Tabu “Doping”

Okurlarımızdan Berna Kavili, sporcuların ilaç alırken doping riski taşıyan ilaçlara dikkat etmesi gerektiğini anlatıyor. Keyifli okumalar!

Yazının orijinalini yuzucuannesi.net‘ten okuyabilirsiniz.


Çocuklarımın yüzme hayatının ilk yılları; gayet neşe ve kendini bilmezlik içinde, teşvik yarışlarının rahatlığında geçtikten sonra, iki yıl önce artık resmi yarışlara katılmamıza bir kaç hafta kalmışken, antrenörümüz birden bire elimize bazı formlar tutuşturup, kimin hangi ilacı neden kullandığını sordu. Takımda benim çocuğum gibi kronik sinüzit nedeni ile sık sık antibiyotik ve burun spreyleri kullananların yanı sıra, alerjik astım ve tiroid sorunları gibi nedenlerle uzun süreli ilaçlar kullanan çocuklar vardı.

Verilen formda bunları neden ve nasıl kullandığımız tüm ayrıntıları ile isteniyor, durumun üç doktor tarafından onaylanması bekleniyordu. Bize bir de WADA Yasaklılar Listesinden bahsedildi ve orada etken maddelerinin adı belirtilen ilaçlardan kesinlikle sakınmamız gerektiği söylendi.

Etken maddelerin bazıları gayet anlaşılırdı (Steroidler vs) onlarla zaten ilgimiz olamazdı. Peki anlayamadıklarımız ne olacaktı?dopniggggggggG

Yıllardır eczacılığımızı yapan Çiğdem Hanımın kapsını çaldım hemen. Kendisine listeyi gösterdiğimde, özellikle akıntıyı durduran bazı burun spreylerinin, öksürük kesen şurup ve grip ilaçlarının açıkça yasaklı olduğunu ama bunun yanı sıra bazı ilaçların vücutta başka maddelerle etkileşmeye de girebileceğini ve listedeki maddelere dönüşebileceğini söyledi.

Biz panikle kulüp doktoruna danıştık ve sinüzit için alternatiflerimizi ve kullanmamızda sakınca olmayan ilaçları öğrendik. Buna rağmen formlarımızı 3 ayrı doktor tarafından onaylatıp kulübe ve gerekli durumda federasyona sunduk.

Yüzücü annesi olarak benim, çocuklarımın 7 yıllık antrenörlerinin ve tabii ki kulübümüzün bakış açısı her zaman aynı oldu. Her şeyin doğalı iyidir! Burun spreylerinin yerini deniz tuzu ve karbonat aldı, antibiyotikler çok mecbur kalmadıkça kullanılmıyor, öksürük şurubu yerine de doğal ve bitkisel çözümler ürettik, Allah’tan ki hemen hemen hiç ihtiyacımız olmadı.

Biz bunlarla boğuşurken takımımız annelerinden Eczacı Evşen Berkman bize dünyada Spor Eczacılığı diye bir branş olduğunu ve en kısa zamanda bu branşın Türkiye’de de yerleşmesi gerektiğini anlattı. Son derece haklı. Bizim, yeni yetme sporcularımız için yanlış ilaç alacağız diye ödümüz koparken, performans sporcuları için yapılacak en ufak bir hatanın sonuçlarını düşünmek bile istemiyorum.

Demem odur ki; çocuğunuzun yaşı ilerledikçe yeni sorunlarla karşılaşıyorsunuz ve doping bunların belki de en önemlisi. Bilerek yapmayacağınıza zaten eminim, ama bilmeden yapılabilecek hatalardan kaçınmak adına yaptığım bir okumanın ana hatlarını yazı dizisi formatında sizlerle paylaşmak istiyorum.

Yazının kaynağı belki de bu işin en etkili organı olan Türkiye Eczacılar Birliği’nin yayını TEB Haberler. Umarım faydalı ve aydınlatıcı olur…

Doping Neden Kullanılır?

Kas gücü ve kas kütlesini arttırmak, performans artışını sağlamak, kırmızı kan hücre sayısını ve buna bağlı olarak kaslara oksijen taşınımını arttırmak, güreş, boks vb gibi sporlarda belirli ağırlık sınıflarına girebilmek için geçici ağırlık kaybı ve diğer bileşikler ile ilaçların vücuttan atılmalarını sağlamak, farklılık yaratmak/üstün olmak duygusu doping yapılmasına neden olan faktörlerden bazılarıdır. Ancak doping sporcunun sağlığı açısından uzun vadede olumsuz sonuçlar vermektedir. Sporcunun biyolojik ritmini bozar, yan etkileri nedeniyle sporcu sağlığını tehlikeye sokar, kalıcı ruhsal ve fiziksel bozukluklar oluşabilir, hatta alışkanlık yapabilir. Ayrıca spor etiği yönünden de sporculuk ilkelerine ve centilmenliğe aykırıdır, diğer yarışmacılar için haksız rekabet ortamı doğurmaktadır.

Uluslarasında Dopingle Mücadele Ne Zaman Başladı?

Sporda dopinge karşı uluslararası mücadeleyi desteklemek, yapılan faaliyetleri koordine etmek, dopingle ilgili çalışmaları yürütmek için Dünya Anti Doping Ajansı (WADA) 1999 yılında Lozan’da kurulmuştur. Dünyada tüm branşlarda tüm sporcular için dopingle mücadeleyi düzenleyen kuralların ve yönetmeliklerin aynı olmasını düzenlemek amacıyla Dünya Anti Doping Kodu 2003 yılında onaylanmış ve 1 Ocak 2004’ten itibaren laboratuvarlar akreditasyonu ile ilgili kurallar ve hazırlanan Yasaklı Maddeler Listesi her yıl internet ortamında üyelerine yayınlanmaya başlamıştır.

Bunun yanında WADA dopingle mücadelenin standart ve etkin uygulanabilmesi için sporcudan alınacak numuneden analiz yöntemine ve sonuçların değerlendirme esaslarına kadar tüm koşulların belirlenmesine ve bu uygulamaların akredite edilmiş analiz merkezlerinde yapılmasına karar vermiştir. Bu özel laboratuvarlar ile ilgili temel kriterler dünya ülkelerinden gelen otoritelerin katılımı ile belirlenmiş ve laboratuvarların analiz yöntemleri ve çalışma koşulları “Uluslararası Laboratuvar Standartları” (ISL) başlıklı referans doküman ile duyurulmuştur.

Türkiye’de Dopingle Mücadele

Ülkemiz doping kontrol laboratuvarı önce UKAS daha sonra WADA tarafından denetlenmiş ve akredite olarak 2003 yılından itibaren dünyadaki sayılı merkezler arasına girmiştir. Türkiye Doping Kontrol Merkezi aslında 1989 yılında Hacettepe Üniversitesi ile Spor Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve 1994 yılında güncellenen bir protokol ile kurulmuştur.

Türkiye’de dopingle mücadele; Gençlik ve Spor Bakanlığı ve ilgili Genel Müdürlük, bağlı federasyonlar, Dopingle Mücadele Komisyonu ve Türkiye Doping Kontrol Merkezi tarafından yürütülmektedir. Dopingle Mücadele Komisyonu; 2011 yılında Milli Olimpiyat Komitesi ile Gençlik ve Spor Bakanlığı arasında imzalanan bir protokol ile kurulmuş, dopingle mücadeleyi yürütmek amacıyla kurulmuş ulusal antidoping ajansıdır.Sporcu ve antrenörlere eğitim programları düzenlenmesi ile sporculardan yarışma içi ve veya öncesi numune toplanması konusunda gerekli yasal organizasyonların gerçekleştirilmesinde sorumluluk üstlenmiştir. Türkiye Doping Kontrol Merkezi ise dopingle mücadelede sporcuların idrar ve kan örneklerinde akredite yöntemlerle analiz ve konu ile ilgili ar-ge çalışmalarını yürütür…

Devam edecek……

Berna Çetin Kavili

Yüzücü Annesi


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s