Kadın sporcu üçlemesi adını beslenme bozukluğu, menstrual (regl) düzende bozukluk ve kemik sağlığında bozukluk gibi üç ciddi bozukluğun bir arada görülmesinden alır. Bu üçleme kadın sporcularda yetersiz enerji ulaşımı kaynaklı görülür. Genelde düşük beden ağırlığı ve düşük yağ oranı gerektiren spor dalları (bale, jimnastik, buz pateni vs.) ile ilgilenen kadın sporcularda görülür. Triad sonucunda genel sağlık ve sportif performans kötü etkilenir. Bu risk enerji ulaşılabilirliğinin hesaplanmasıyla tespit edilebilir.

Enerji Ulaşılabilirliği

Enerji ulaşılabilirliği optimal sağlık ve vücut fonksiyonlarının normal bir şekilde devam edebilmesi için ulaşılabilen enerji miktarıdır. Günlük Enerji Alımı (kcal) – Egzersizde Harcanan Enerji (kcal) / kg FFM (Yağsız Vücut Kitlesi) formülü ile hesaplanır. Çıkan sonuç 30 kcal/kg FFM’den düşük ise sporcuda yetersiz enerji alımı ve triad riski vardır.

Düşük enerji ulaşılabilirliği sonucu vücut hormonal dengeyi korumak ve büyüme ve gelişmeyi devam ettirmek için yeterli enerji bulamaz. Bunun sonucunda yeme bozuklukları, menstrual düzende bozukluk ve osteoporoz birlikte veya ayrı olarak görülebilir. Bu bozukluklar erken teşhis edilmeli ve mutlaka tedavi edilmelidir.

Yeme Bozuklukları

Bazı sporcularda sıklıkla psikiyatrik hastalıkların da eşlik ettiği anoreksiya nervoza ve bulimia nervoza gibi yeme bozuklukları görülür. Anoreksiya nervoza, kişinin yaşına ve boyuna göre beklenen kilonun en az % 15 altında olmasına rağmen kilo almaktan korktuğu, kısıtlayıcı yeme ile karakterize bir yeme bozukluğudur.

Bulimia nervoza, genellikle normal vücut ağırlığına sahip olan bireyleri etkileyen bir yeme bozukluğudur. Kişi aşırı derecede yemek yeme ve ardından suçluluk duygusu hissederek kusma, kendini aç bırakma veya aşırı egzersiz gibi davranışlarda bulunur. Bu döngü sürekli olarak devam eder.

Menstrual Düzende Bozukluk

Yeme bozuklukları ve yetersiz enerji ulaşımının bir sonucu olarak sporcularda regl düzeninde bozukluklar gözlemlenebilir. Regl olma aralıkları uzayabilir veya kişi hiç regl olmayabilir. Bu durum kişinin genel sağlığında olumsuz etkilere sebep olur.

Kemik Sağlığında Bozukluk

Yetersiz enerji alımı sonucu yeterli mineral alımı da olmaz ve bunun sonucunda kemiklerdeki mineral yoğunluğu azalır. Kemik mineral yoğunluğu azaldığı zaman kemikler sertliklerini kaybetmeye başlarlar, buna bağlı olarak osteoporoz ve kemiklerde daha kolay kırılmalar gözlemlenebilir.

Sonuç olarak Kadın Sporcu Üçlemesi (Triadı) genel sağlığı ve sportif performansı tehdit eden bir durumdur. Tedavi edilmemesi durumunda kişinin spor hayatının sonlanmasına ve ciddi hastalıklara sebep olabilir. Sporcuda, yukarıda bahsettiğimiz bozukluklar var ise bunlar bir sağlık uzmanı tarafından teşhis edilmeli ve tedavisi yapılmalıdır. Unutulmamalı ki sporda yetenek, iyi bir antrenman düzeni ve iyi bir vücut kompozisyonu ne kadar önemli ise doğru beslenme de o kadar önemlidir.

Sağlıkla ve sporla kal!

Bu yazımız değerli arkadaşımız diyetisyen İrem Merve Türk tarafından yazılmış olup kendisinin izniyle  yayınlanmıştır. İrem’in diğer yazılarını ulaşmak için buraya tıklayabilirsin!

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.